تبلیغات
پژاره، گالری تصاویر خرم آباد - لرستان - معرفی قلعه فلک الافلاک
عکس خرم آباد + تصاویر پانورامایی + گالری تصاویر خرم آباد و لرستان + گالری عکس خرم آباد + گالری عکس لرستان + گالری عکس رضا نصیری

معرفی قلعه فلک الافلاک

چهارشنبه 19 تیر 1392 06:02 ب.ظ

نویسنده : رضا نصیری
ارسال شده در: لرستان شناسی ،

بنایی از دوران ساسانی:

قلعه فلک الافلاکقلعه فلک‌الافلاک یا دژ شاپورخواست، قلعه‌ای تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است كه با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. دژ بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار گرفته و چشمگیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون خرم‌آباد است. قدمت این قلعه به دوره ساسانی می‌رسد. ساسانیان شهری با نام شاپورخواست در حدود منطقه کنونی خرم‌آباد ساختند که بعدها ویران شد و در حدود سده هفتم هجری خرم‌آباد فعلی به جای آن بنا گردید. گمان می‌رود فلک‌الافلاک همان دژ شاپورخواست باشد که در دوره ساسانی کاربرد حکومتی و نظامی داشت. 

این قلعه به لحاظ موقعیت استراتژیک خود در قرن چهارم هجری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه و گنجور در زمان آل بویه درآمد. همچنین خزانه حکومتی خاندان بدر در قرن چهارم هجری و مقر حکومتی اتابکان لر کوچک و والیان لرستان در دوره صفویه تا قاجار و سرانجام پادگان نظامی و زندان سیاسی در دوران پهلوی از مهمترین کاربردهای قلعه در گذشته محسوب می‌شود.


این اثر ارزشمند در سال 1349 به وزارت فرهنگ و هنر سابق واگذار شد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. در سال 1354 با راه‌اندازی موزه مردم‌شناسی و مفرغ‌های لرستان به موزه تبدیل شد. در سالهای اخیر با مرمت نمای بیرونی و داخل قلعه موزه‌های باستان‌شناسی،


مردم شناسی، آزمایشگاه مرمت اشیا، مرکز فروش تولیدات فرهنگی و چایخانه سنتی در این مجموعه فرهنگی تاریخی راه‌اندازی شده‌است.


گزارش سفرنامه‌ها


سرهنری راولینسون که در سالهای 1249 تا 125ق در ایران به سر می‌برده و لرستان را به صورت کامل دیده ‌است، ضمن عبور از خرم‌آباد، قلعه فلک‌الافلاک را چنین وصف کرده ‌است: 


«صخره بزرگ و منفردی با محیط تقریبی 900 متر قرار دارد. این صخره دارای شیب تندی است و در نزدیکی قلعه آن چشمه آبی جریان دارد. این قلعه خرم‌آباد است که در قسمت پایین دور تا دورش دیوار دو لایه‌ای کشیده شده و قصری که بر بالای آن ساخته شده، از استحکامات نیرومند برخوردار است. 


این کاخ که بانی‌اش محمدعلی میرزای دولتشاه است، ساختمان بسیار زیبایی است که در داخل آن استخر بزرگی به طول 60 و عرض 40 متر قرار دارد که از چشمه آب می‌گیرد. کاخ و ساختمانهای مجاور آن همگی در داخل قلعه قرار دارند و ضمناً باغی نیز وجود دارد. 


خرم‌آباد که سردر پای قلعه و در سمت شمال غربی آن قرار دارد، شهر جدید و کوچکی است که جمعیتش تقریباً 1000 خانوار می‌باشد. رودخانه کم عمق و عریضی در جنوب شرقی شهر و قلعه که پایتخت اتابکان لر کوچک بوده در جریان است.» 


بارون دوبد ـ جهانگرد روس ـ كه در سال 1257ق از خرم‌آباد دیدن کرد، قلعه را این‌گونه توصیف کرد که با شش قبضه توپ از دژ قلعه دفاع می‌شد. به گفته وی پس از آنکه محمد شاه قاجار به سلطنت ‌رسید، بلافاصله دستور ‌داد تا بخش اعظم توپهای ولایات مختلف ایران را در پایتخت متمرکز کنند؛ اما به توپهای قلعه فلک‌الافلاک که از ایام محمدعلی میرزا در اینجا نصب شده‌اند، دست نزد. 


ادموندز در 7 سپتامبر 1917م در یادداشتهای سفر خود در مورد قلعه فلک‌الافلاک نوشته ‌است: «کاخ و آنچه مربوط به آن است، به صورت تأسف آوری رو به زوال است. اصطبل، سربازخانه و توپخانه‌اش ویران شده ‌است. حیاط کاخ که یک استخر مربع شکل در آن قرار دارد، به آن خرابی نیست، ولی وضع خوبی هم ندارد. یک ردیف اتاق که در شرق حیاط قرار دارند، قبلاً دیوانخانه بود؛ یعنی جایی که حکمران می‌نشست.»



دیدگاه ها : نظرات
برچسب ها: معرفی قلعه فلک الافلاک ، آثار تاریخی لرستان ، لرستان از دیدگاه پژاره ، قلعه فلک الافلاک ، دژشاپور خواست ، خرم آباد ، لرستان ،
آخرین ویرایش: جمعه 4 مرداد 1392 05:57 ب.ظ